كرده‌اند . « الْمُهْتَدِينَ » 56 مجمع : يعنى آنها كه به راه دين رفته‌اند ، و بعضى گفتند يعنى پيغمبرها كه به راه راست بوده‌اند . « قُلْ إِنِّي عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي » 57 طبرى : يعنى بگو به آنها كه از خدا رو - گردان شده‌اند و عدول نموده‌اند و وادارت مىكنند كه مشرك باشى . مجمع : زجّاج گفته است : يعنى بگو من كارى آشكارا و با دليل پيش گرفته‌ام ، نه با هوى و هوس چيزى را دنبال مىكنم ، حسن بصرى گفته است : يعنى من از مقام نبوّت و وحى از طرف خداوند كار مىكنم و عقيده دارم ، جبّائى گفته است : يعنى از دليل و معجزه كه قرآن است و نبوّت من را ثابت مىكند ، ابن عبّاس گفته است : يعنى با يقين از جانب خداوند هستم . « وَكَذَّبْتُمْ بِه » 57 ابو الفتوح : بعضى گفتند : يعنى خداى را تكذيب مىكنيد ، و بعضى گفته‌اند : يعنى قرآن كه بيّنه ى من است شما تكذيب مىكنيد . « لَوْ أَنَّ عِنْدِي ما تَسْتَعْجِلُونَ » 58 طبرى : يعنى آنها كه از خدا رو گردان هستند و به بت دل بسته‌اند ، و از تو مىخواهند آيتى و نشانه اى براى ايشان بياورى كه عاقبت آنها را به جهنّم خواهد برد ، در جوابشان بگو : اگر در دست من بود آن كه شما مىخواهيد به زودى برسد ، و براى شما عذاب است ، در كم - ترين وقت آن را مىرساندم و ميان من و شما كار تمام مىشد ، ليكن كار در دست خدا است كه او بهتر مىداند موقع عذاب رساندن به ظالمين و انتقام از ستمكاران را . مجمع : بعضى گفته‌اند مقصود از « تَسْتَعْجِلُونَ » عذاب است كه كافران مىگفتند : عذاب قيامت كه ميگوئى ، بگو اكنون ما را گرفتار كند ، بعضى گفته‌اند : مقصود آياتى است كه آنها مىخواستند به زودى پيغمبر به آنها نمايش دهد . « يَقُصُّ الْحَقَّ » مجمع البيان : اهل حجاز و عاصم يقصّ قرائت كرده‌اند . و بقيّه « يقض » خوانده‌اند . البتّه قرائت اوّل از قصّ بمعنى قطع است و دوّم مشتقّ